Familieopstellingen: zichtbaar maken wat je onbewust blokkeert

Je bent de derde keer verliefd op iemand die niet beschikbaar is. Je durft je niet zichtbaar te maken, terwijl je bedrijf dat nodig heeft. Je ouders zijn gescheiden en jij voelt je verantwoordelijk voor je moeder. Je hebt chronische buikklachten en alle medische onderzoeken zijn goed.

Je begrijpt niet waarom dit zo blijft gaan. Je praat erover. Je leest erover. Je weet wat je ‘zou moeten doen’.

En toch verandert er niets.

Daar kan een familieopstelling helpen. Niet omdat het ‘magisch’ is, maar omdat het een laag zichtbaar maakt die praten niet bereikt.

Wat is een familieopstelling precies?

 

Een familieopstelling maakt zichtbaar wat onbewust in jouw systeem meespeelt. Patronen, loyaliteiten en overtuigingen die je niet bewust hebt gekozen, maar die wel invloed hebben op hoe jij leeft, liefhebt, werkt en met geld omgaat.

Als kind leerde je hoe je een deur opent. Je zag je ouders de deurklink naar beneden duwen, deed het na, en vanaf toen ging het automatisch.

Maar stel je voor dat je jarenlang tegen dezelfde deur aanloopt. Dat je duwt, trekt, geïrriteerd raakt. Terwijl het enige wat ontbreekt, is dat je nooit écht hebt geleerd hoe die deurklink werkt. Misschien moest je thuis zachtjes doen. Misschien leerde je dat wachten veiliger was dan openen.

In een familieopstelling maken we dat zichtbaar. Zodat je begrijpt wat je ooit hebt overgenomen. En vanaf daar ontstaat keuze.

Wat doen we tijdens een familieopstelling?

 

Een familieopstelling is een werkwijze waarbij je onbewuste patronen zichtbaar maakt door ze letterlijk ruimtelijk neer te zetten.

Concreet voorbeeld 1: relaties

Lisa (32) komt met de vraag: “Waarom kies ik steeds mannen die niet voor me kiezen?”

Tijdens de familieopstelling stellen we het systeem op. Lisa kiest iemand uit de groep die haar vader representeert. En iemand die haarzelf representeert.

Wat blijkt: de representant van Lisa gaat automatisch naar haar vader toe. Ze wil bij hem zijn. Ze wil hem gelukkig maken.

Haar vader kijkt een andere kant op. Hij is er, maar niet echt aanwezig.

Dit is het patroon dat Lisa herhaalt in haar relaties: ze kiest mannen die er zijn, maar niet echt. En ze blijft proberen om ze gelukkig te maken, net zoals ze als kind probeerde om haar vader te bereiken.

Concreet voorbeeld 2: zichtbaarheid

Tom (38) heeft een bedrijf maar durft geen posts te maken op LinkedIn. Hij weet dat het zou helpen, maar hij doet het niet.

Tijdens de familieopstelling wordt zichtbaar dat Tom groter is geworden dan zijn vader. Zijn vader stopte met zijn bedrijf na een mislukking.

Als Tom zichtbaar wordt, voelt het alsof hij zijn vader verraadt. Alsof hij zegt: “Kijk mij, ik doe het wél goed.”

Dat voelt niet veilig. Dus blijft Tom klein.

Concreet voorbeeld 3: ziekte

Sarah (29) heeft al jaren chronische vermoeidheid. Artsen vinden niets.

In de familieopstelling blijkt dat haar oma op 29-jarige leeftijd haar eerste kind verloor. Dat verdriet werd nooit benoemd in de familie. “We gaan door, we praten er niet over.”

Sarah voelt op haar 29e ineens een zwaarte die ze niet kan verklaren. Ze draagt onbewust het verdriet van haar oma.

Hoe werkt een familieopstelling stap voor stap?

 

Stap 1: Je brengt een vraag in

Je formuleert een concrete vraag. Bijvoorbeeld:

• “Waarom blijf ik kiezen voor partners die niet beschikbaar zijn?”
• “Waarom voel ik me schuldig als ik succes heb?”
• “Waarom ben ik altijd moe, ook al doe ik niets?”
• “Waarom voel ik me verantwoordelijk voor het geluk van mijn moeder?”

Stap 2: Je kiest representanten

Je kiest mensen uit de groep die elementen uit jouw systeem representeren.

Dit kunnen personen zijn:

• Je vader
• Je moeder
• Een ex-partner
• Je kind

Of abstracte dingen:

• Je angst
• Je vermoeidheid
• Je bedrijf
• Je verlangen naar rust

Je kiest intuïtief. Je hoeft niet te weten waarom je iemand kiest.

Stap 3: Je plaatst ze in de ruimte

Je zet de representanten neer in de ruimte, alsof je een foto maakt.

• Wie staat dichtbij?
• Wie staat ver weg?
• Wie kijkt naar elkaar?
• Wie draait zich om?

Dit doe je vanuit gevoel, niet vanuit denken.

Stap 4: De representanten voelen wat er speelt

Dit is waar het bijzonder wordt.

De representanten gaan voelen wat er in het systeem speelt. Zonder dat ze jouw verhaal kennen.

Concrete voorbeelden:

• De representant van je moeder voelt zich zwaar en wil gaan liggen
• De representant van jou voelt een impuls om steeds dichterbij je vader te gaan staan
• De representant van je angst voelt zich aangetrokken tot je moeder
• De representant van je ex-partner kijkt naar de grond en zegt: “Ik zie haar niet”

Stap 5: Ik begeleid de beweging

Als opsteller stel ik vragen:

• “Wat voel je?”
• “Waar wil je naartoe bewegen?”
• “Wat heb je nodig?”

En ik geef soms aanwijzingen:

• “Draai je eens om naar je moeder”
• “Zeg eens: ‘Dat is van jou, niet van mij'”
• “Ga eens op je eigen plek staan”

Stap 6: Er ontstaat een nieuwe ordening

Het systeem komt in beweging.

Concreet voorbeeld:

Bij Lisa uit voorbeeld 1 gebeurde dit:

Eerst stond Lisa (representant) heel dicht bij haar vader. Ze keek naar hem. Hij keek weg.

Ik vroeg: “Waar wil je naartoe bewegen?” Lisa voelde: “Ik wil bij hem blijven. Ik wil dat hij me ziet.”

Ik zei tegen Lisa’s representant: “Zeg tegen je vader: ‘Jij bent de vader. Ik ben het kind. Ik laat jou los.'”

Zodra ze dat zei, begon ze te huilen. En ze deed een stap terug.

Haar vader (representant) draaide zich om. Hij zag haar nu voor het eerst.

Lisa voelde ineens ruimte. Ze hoefde niet meer te vechten voor aandacht.

Twee maanden later appte ze: “Ik heb een date. En het voelt voor het eerst rustig. Hij is beschikbaar. En ik voel geen paniek.”

Wat gebeurt er na de familieopstelling?

 

Direct na afloop: We bespreken wat je zag en voelde. Niet om het kapot te analyseren, maar om het te laten landen.

In de dagen erna: Sommige mensen voelen direct verschil. Anderen merken het geleidelijk.

Concrete voorbeelden van wat mensen ervaren:

Na een opstelling over moeder: “Ik ben naar mijn moeder gegaan en heb voor het eerst gezegd: ‘Dat is jouw verdriet, niet het mijne.’ Dat had ik nooit gedurfd.”

Na een opstelling over zichtbaarheid: “Ik heb mijn eerste LinkedIn-post gemaakt. Het voelde raar, maar niet meer onveilig.”

Na een opstelling over een ex: “Ik denk niet meer elke dag aan hem. Het is alsof het eindelijk voorbij is.”

Na een opstelling over vermoeidheid: “Mijn energie is terug. Ik snap het niet helemaal, maar ik voel het verschil.”

Wat maakt een familieopstelling anders dan therapie?

 

In therapie: Je praat over wat er is gebeurd. Je analyseert. Je krijgt inzicht.

In een familieopstelling: Je ziet het gebeuren. Het systeem laat zien wat er speelt. Je voelt de verschuiving.

Voorbeeld:

Je kunt 10 gesprekken voeren over waarom je moeilijk grenzen stelt. Je begrijpt het al: je moeder had je altijd nodig als kind. Je leerde dat jouw behoeften minder belangrijk waren.

Maar tijdens een familieopstelling voel je voor het eerst: “Dit is niet mijn taak. Ik was het kind.”

Dat is het verschil tussen weten en ervaren.

Voor wie is een familieopstelling?

 

Een familieopstelling is niet voor mensen met ‘een probleem’.

Het is voor iedereen die voelt dat er meer in hen zit dan wat ze nu laten zien. Voor mensen die snappen dat ze iets herhalen, zonder precies te weten wat. Voor mensen die merken dat hun hoofd iets anders wil dan wat ze doen.

Je hoeft geen diagnose te hebben. Je hoeft niet kapot te zijn. Je hoeft niet eens precies te weten wat er speelt.

Wat je wél voelt, is dit:

Er is iets wat niet klopt.

Misschien in je relaties. Je kiest steeds hetzelfde type. Of je voelt je verantwoordelijk voor andermans geluk. Of je durft niet echt dichtbij te komen.

Misschien in je werk. Je weet dat je meer kunt, maar je doet het niet. Je blijft jezelf kleiner maken. Succes voelt onveilig in plaats van fijn.

Misschien in je lijf. Je bent moe zonder dat er een reden voor is. Je voelt spanning die niet weggaat. Artsen vinden niets, maar jij voelt dat er iets is.

Misschien in hoe je voor jezelf zorgt. Je bent altijd aan het geven. Je zet jezelf op plek twee. Je voelt schuld als je kiest voor jou.

Of misschien voel je gewoon een rem.

Je weet wat je zou moeten doen, maar je doet het niet. Je wilt iets laten zien, maar je houdt het binnen. Je zou door willen, maar je blijft steken.

En je snapt niet waarom.

Dat waarom zit niet in je hoofd. Dat waarom zit in je systeem.

Een familieopstelling is voor mensen die bereid zijn om te kijken naar wat eronder ligt. Niet om het op te lossen met denken. Maar om het te zien. Te voelen. Te erkennen.

En van daaruit te bewegen.

Je hoeft het niet allemaal te herkennen. Je hoeft niet alle vakjes aan te vinken.

Als er één ding resoneert, is dat genoeg.

Hoe ik werk met familieopstellingen

 

Ik werk nuchter, scherp en in contact.

Wat betekent dat concreet?

Ik ga niet automatisch drie generaties terug. We kijken eerst wat zich nú aandient. Soms is het dieper geworteld, soms gaat het over een plek die je vandaag anders mag innemen.

Ik maak het niet groter dan het is. Niet alles hoeft dramatisch te zijn om helend te werken.

Ik begeleid het veld. Ik zorg voor veiligheid. Als representant mag je altijd zeggen dat iets niet goed voelt. Als vraagsteller mag je stoppen als het te veel wordt.

Wat als je nog nooit een familieopstelling hebt gedaan?

 

Begin als representant.

Veel mensen komen eerst als deelnemer. Je neemt deel aan andermans opstelling. Je voelt hoe het werkt. Zonder dat je zelf centraal staat.

Dit geeft je:

• Ervaring met hoe familieopstellingen werken
• Inzicht in jouw eigen systeem (vaak herken je dingen)
• Duidelijkheid over of dit bij je past

Daarna kun je je eigen vraag inbrengen.

Vragen die mensen vaak stellen

 

“Moet ik mijn hele levensverhaal vertellen?” Nee. Je brengt een vraag in. Meer niet. Het systeem laat zien wat relevant is.

“Wat als het te heftig wordt?” Ik begeleid het proces. Je mag altijd stoppen. En na afloop bespreken we samen wat er gebeurde.

“Hoe weten de representanten wat ze moeten voelen?” Dat weten ze niet. Ze voelen het. Dat klinkt vaag, maar zodra je het ervaart, snap je het.

“Werkt het echt?” Ik zie het elke keer. Mensen die jarenlang vastzaten en ineens bewegen. Niet omdat ik ze dat vertel, maar omdat het systeem verschuift.

“Moet ik erin geloven?” Nee. Je hoeft alleen bereid te zijn om te kijken naar wat zich laat zien.

Klaar om te kijken wat jou tegenhoudt?

 

Kies wat bij je past:

Losse familieopstelling in Nederland

Eén dag. Een groep. Jouw vraag of als representant meedoen in andermans proces. Ideaal als je wilt ervaren hoe opstellingen werken zonder grote commitment.

Retreat in Dubai: 5 dagen diep gaan

Ruimte. Tijd. Meerdere opstellingen. Een groep die meegaat in jouw proces en waar jij onderdeel van wordt. Voor wie klaar is om echt te bewegen en het systeem de tijd te geven om te herschikken.